Për shumë vite, tifozët janë mësuar të shohin tabela që shënojnë 10, 11 apo edhe 12 minuta shtesë në fund të ndeshjeve të mëdha. Në Botërorin e Katarit 2022, kjo u kthye pothuajse në diçka të zakonshme, pasi FIFA i udhëzoi gjyqtarët të kompensonin pothuajse çdo çast të humbur gjatë lojës.
Megjithatë, në Botërorin 2026 panorama ka ndryshuar ndjeshëm. Edhe në takime me shumë ndërprerje, koha shtesë e dhënë shpesh ka qenë vetëm pesë ose gjashtë minuta. Kjo nuk ka ndodhur rastësisht, por vjen si pasojë e një strategjie të re të drejtuar nga shefi i gjyqtarëve të FIFA-s, Pierluigi Collina.
Synimi i tij nuk ka qenë të shtohen minutat në fund të ndeshjeve, por të minimizohet humbja e kohës gjatë vetë lojës. Sipas Collinës, objektivi kryesor është rritja e ritmit të ndeshjeve dhe kufizimi i ndërprerjeve të panevojshme që e ngadalësojnë lojën.
Për ta realizuar këtë, FIFA ka vendosur disa masa të reja. Gjyqtarët kontrollojnë më me rreptësi kohën që skuadrat marrin për rivëniet nga porta dhe autet, ndërsa lojtarët janë detyruar të respektojnë afate më të shkurtra gjatë zëvendësimeve. Një tjetër ndryshim i rëndësishëm është se lojtarët që marrin trajtim mjekësor duhet të qëndrojnë jashtë fushës për të paktën një minutë, duke ulur simulimet dhe ndërprerjet taktike.
Këto ndryshime nuk janë menduar për të ndëshkuar ekipet, por për të ndryshuar sjelljen e lojtarëve. Ideja është që, nëse futbollistët e kuptojnë se nuk mund ta vonojnë lojën pa pasoja, atëherë ndeshja do të zhvillohet me ritëm më të lartë dhe do të ketë më pak nevojë për kohë shtesë në fund.
Deri tani, rezultatet kanë qenë inkurajuese. Gjatë turneut është regjistruar vetëm një rast kur një rivënie nga porta është ndëshkuar për shkak të vonesës së tepërt. Po ashtu, nuk ka pasur raste kur një zëvendësues është penguar të futet në lojë sepse lojtari që po dilte nga fusha ka vonuar largimin e tij.
Një tjetër efekt pozitiv ka qenë ulja e ndërprerjeve për dëmtime të lehta. Frika se skuadra do të mbetet përkohësisht me një lojtar më pak duket se i ka shtyrë futbollistët të shmangin ndalesat e panevojshme. Kjo ka ndikuar që ritmi i ndeshjeve të jetë më i lartë dhe loja të rrjedhë më natyrshëm.
Çfarë tregojnë statistikat?
Statistikat përbëjnë argumentin më të fortë në mbështetje të qasjes së re të FIFA-s.
Në Botërorin 2026, kohëzgjatja mesatare e një ndeshjeje ka qenë 96 minuta e 8 sekonda, duke përfshirë kohën shtesë të të dy pjesëve.
Për krahasim:
Botërori 2022 në Katar: 102 minuta e 43 sekonda.
Botërori 2018 në Rusi: 96 minuta e 54 sekonda.
Kjo do të thotë se ndeshjet në Botërorin aktual zgjasin më shumë se një takim tradicional prej 90 minutash, por dukshëm më pak se në Katar, ku koha shtesë ishte bërë pjesë e zakonshme e pothuajse çdo ndeshjeje.
Një tjetër tregues me peshë është koha efektive e lojës, pra koha kur topi është realisht në fushë.
Rusia 2018: 54 minuta e 50 sekonda.
Katari 2022: 58 minuta e 8 sekonda.
Botërori 2026: 57 minuta e 22 sekonda.
Në shikim të parë mund të duket se Botërori 2026 ka një rënie të vogël krahasuar me Katarin. Megjithatë, kjo statistikë nuk e tregon të gjithë pamjen.
Ekspertët vlerësojnë se treguesi më domethënës është raporti mes kohës efektive dhe kohëzgjatjes totale të ndeshjes. Pikërisht në këtë aspekt, Botërori 2026 rezulton më mirë se dy edicionet e mëparshme.
Botërori 2026: 59.38% e kohës me topin në lojë.
Katari 2022: 56.86%.
Rusia 2018: 56.25%.
Kjo tregon se, edhe pse ndeshjet janë më të shkurtra se në Katar, futbolli i luajtur zë një përqindje më të madhe të kohës totale. Me fjalë të tjera, tifozët po shohin më pak pritje dhe më shumë lojë reale.
Një model për të ardhmen?
Deri në këtë fazë të turneut, strategjia e Pierluigi Collinës mund të konsiderohet një sukses. FIFA ka arritur të ulë kohën shtesë pa sakrifikuar ndjeshëm kohën efektive të lojës. Përkundrazi, ritmi i ndeshjeve është përmirësuar dhe skuadrat duket se janë përshtatur me rregullat e reja.
Natyrisht, mbetet për t’u parë nëse ky model mund të funksionojë me të njëjtin efekt në kampionate të gjata kombëtare. Një turne si Kupa e Botës zgjat vetëm disa javë, ndërsa kampionate si Liga Premier zhvillohen në 380 ndeshje dhe paraqesin sfida krejtësisht të ndryshme.
Megjithatë, sinjalet e para janë pozitive. Në vend që të kompensojë çdo sekondë të humbur me minuta shtesë, FIFA po përpiqet të sigurojë që koha të mos humbasë fare. Dhe deri tani, ky ndryshim duket se po e bën futbollin më të shpejtë, më dinamik dhe më tërheqës për tifozët.
